nieuwsbrief #9

Vriendenbrief
Jaargang 4 nr. 1; januari 2026

2026 HOE GAAN WE VERDER?
Het jaar 2026 is begonnen. Wat zal dit jaar ons brengen? Een open vraag voor de Stichting Joods Erfgoed. De deur van de synagoge is gesloten. De expositie is ontmanteld. Het gebouw krijgt een andere bestemming, niet meer de bestemming die dit erfgoed zo verdient. Ja, het blijft een ontmoetingsplek.En ja, er wordt gedacht en gediscussieerd en geleerd.En ja, in de sportwereld, dus ook in een denksportcentrum, ontmoeten mensen van allerlei komaf elkaar, zij vinden elkaar in een gezamenlijk beleven. Er zijn mooie overeenkomsten te noemen met hoe de synagoge heeft gefunctioneerd. Maar toch .. Het “beleven” is zo anders. We hebben met de nieuwe eigenaar gesproken over de mogelijkheid samen op te trekken. Er is zeker een bereidheid de stichting nog een plekje te geven. Maar een plekje…? De ruimte is beperkt en de kosten worden hoog. Het bestuur van Sjeh heeft er voor gekozen die uitgestoken hand toch niet op te pakken. Betalende gast in eigen huis? We zagen daar geen toekomst in.

HOE VERDER?
De stichting
Twee van de drie huidige bestuursleden hebben aangegeven te willen stoppen, nu de basis voor het erfgoed, het gebouw, niet meer beschikbaar is en de antisemitisme experience er niet door kan gaan. Via deze nieuwsbrief maar ook op andere manieren hebben we oproepen geplaatst voor nieuwe mensen voor het bestuur. Nieuwe mensen met nieuwe ideeën. Die hebben zich nog niet gemeld. De vraag is: wat wil de stichting nog? Wat is een stichting zonder gebouw? De experience met de  expositie op een andere locatie? Inmiddels zijn de kansen op een subsidie vanuit de regiodeal verkeken. De aanvraag moest voor 1-1-2026 rond zijn. 
Gelukkig hebben we een website waar de filmpjes op te vinden zijn evenals de documentaire over de Joodse Harderwijkers. En kunnen we zelf het verhaal gaan vertellen aan groepen en organisaties. En de vragen van de scholen om een of meerdere gastlessen beantwoorden.
En …??
We gaan het zien. En dan is er de hernieuwde uitgave van het boek
Helaas zijn de gezondheidsproblemen van zodanige aard, dat de afronding nog niet heeft plaatsgevonden.  Misschien moeten we andere wegen zoeken. De teksten zijn klaar, alleen de foto’s en de vormgeving moet nog afgerond worden. 
27 JANUARI
Op 27 januari 1945 werd Auschwitz bevrijd. Die dag is later door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Holocaust Memorial Day. Een dag waarop alle slachtoffers van de genocide door de Nazi’s worden herdacht, Joden, homoseksuelen, Jehova getuigen en andere groepen mensen. Auschwitz is een universeel symbool voor de vernietiging van miljoenen onschuldige burgers geworden.
We kunnen dit jaar nog in de synagoge terecht en daar zullen de namen gelezen worden van de Harderwijkse slachtoffers en zullen zij herdacht worden. Vanwege de beperkte ruimte is dit altijd een besloten bijeenkomst.  
STRUIKELSTENEN
In verschillende steden en dorpen liggen ze, de struikelstenen. Kleine koperen plaatjes met een naam en een datum. Ze liggen in de straat, voor de huizen waar eens de mensen gewoond hebben, die slachtoffer zijn geworden van het nazi regiem. De meeste slachtoffers zijn Joden. 
In Harderwijk liggen geen struikelstenen. Stadsgidsen moeten vaak de vraag beantwoorden waarom er geen stenen liggen. De stadsgidsen hebben nu een werkgroepje gevormd dat wil onderzoeken of en hoe deze steentjes ook in Harderwijk gelegd kunnen worden. Het CDA dient op 29 januari in de raadsvergadering een motie in met de vraag aan het College om medewerking te verlenen aan dit initiatief. 
BERICHTEN VAN HER EN DER IN DE REGIO

Zondag 25 januari is er weer de nationale holocaust herdenking bij het spiegelmonument in Amsterdam. Op TV: 
11.00-12.45 uur, NPO 1 De herdenking
19.25-20.11 uur, NPO2 , het verhaal van Kamp Westerbork

Er vinden rondom deze datum diverse activiteiten plaats, bijvoorbeeld in Apeldoorn – het Apeldoornsche Bosch -, in Elbrug, in Kamp Amersfoort en meer. 

Dinsdagavond 27 januari 19.30 uur Dorpskerk Hierden 
De Hierdense werkgroep Kerk en Israel organiseert een avond met als titel: Hoop op vrede in Isreale en de omliggende landen?! Deze avond staat niet zozeer in het teken van de herdenking, maar meer in de actualiteit. “Vanuit het bijzondere vergezicht van Jesaja 19:23–25 en vanuit zijn persoonlijke ervaringen in Israël zal ds. Lourens Geuze deze avond leiden.” 
Inloop 19.00 u in de zaal van de Dorpskerk.

Zaterdag 14 februari, 15.30 uur Plantagekerk
Muzikaal verteltheater “Schemermens”
Trio “Wilde Eend”
Schemermens’ is een aangrijpend verhaal gebaseerd op de novelle ‘Drie rode rozen’ en de oorlogsdagboeken van de joodse auteur Abel Herzberg (1893 – 1989).